Mili Arkeolojik Bölgesi

Mili Arkeolojik Bölgesi – Visoko yakınlarındaki Arnautovići Bosna-Hersek’teki en önemli ulusal anıtlardan biridir ve BH devleti için benzersiz bir semboldür.

Mili, Bosnalı soyluların doğum yerlerini, taçlandırıldıkları yerleri ve Bosnalı yöneticilerin defin kiliselerini temsil etmektedir. Mili, 2 Temmuz 2003’te ulusal bir anıt ilan edildi. Bu bölgedeki ilk araştırmalar 1910’da başladı ve bundan sonra çok sayıda analiz ve araştırma yapıldı. 1988 yılında koruma çalışmaları tamamlanmış ve sit alanı koruma projesi 1999 yılında başlamıştır.

Mile, 1244 yılında Azizler Kilisesi Cosmas ve Damian’ın evi olan ve ilk defa Boşnak piskoposluğunun bir mülkü olarak görülmüştür. 1340 yıllarında Mile’de bir Franciscan vilâyeti kuruldu ve Franciscan manastırı dini kurumların merkezi haline geldi. Manastır ayrıca yönetim ve diğer kamusal belgelerin vesayetçileri rolünü de üstlendi (locus credibilis).

Manastır, Arnautovići’nin modern yerleşim bölgesi olan Bosna nehrinin sağ kıyısında bulunur. Mile, ortaçağ Bosna devletinde Bosna yasaklarının ve krallarının taç giyme ve defin yeriydi ve aynı zamanda Rusag’ın bulunduğu yerdi. Bosna’nın ilk kralı Tvrtko I Kotromanić, Franciscan St. Nikola’daki Mile’da taçlandırıldı ve daha sonra amcası Stjepan II Kotromanić’in yanına gömüldü. Ayrıca önemli belgeler içeren bir arşiv Mile’da bulunuyordu.

Visoko’nun müzelerinde vadideki arkeolojik kazılar ile keşfedilmiş birçok eser yer almaktadır. Böyle bir keşifte, birçok malzeme, mücevher, alet ve diğer eserler dahil olmak üzere ince ayrıntılarla yapılmış bir stećak nekropolisi bulunmuştur.